Interview19 Oct 20248 min leestijd

In gesprek met Sedami: navigeren door seksualiteit, identiteit en creatieve vrijheid

TekstGuillermo Seis

In gesprek met Sedami: navigeren door seksualiteit, identiteit en creatieve vrijheid
Portret bij het gesprek met Sedami: een persoon in een zwart kanten topje, liggend op een bed. FOD Full of Desire journal
In een wereld die geobsedeerd is door labels, heeft Sedami Gracia Elvis Theodor Ophelia geen interesse in het passen in iemands hokje. Bekend bij sommigen als kursiv_ of Ophelia Laveaux 007 in de ballroomscene, beweegt Sedami moeiteloos tussen verschillende artistieke disciplines (fotografie, muziek en performance) en documenteert niet alleen wat eromheen gebeurt, maar ook het soort zelfreflectie dat je aanzet tot nadenken. Op 26-jarige leeftijd leeft en creëert deze multidisciplinaire kunstenaar, dj en producer in Berlijn en giet al zijn ervaringen in alles wat hij doet.
In ons gesprek opent Sedami zich over zijn creatieve reis, gekenmerkt door momenten van ontdekking, de essentiële rol van de community en het stille verzet dat zijn kunst voedt. Door zijn woorden zien we niet alleen Sedamis wereld: we voelen ook hoe hij ruimte creëert zodat anderen zich eveneens authentieker kunnen uitdrukken. Het is kunst, het is leven en het is een statement over wat er gebeurt wanneer je weigert iets anders te zijn dan wie je bent.

Kun je ons iets vertellen over jezelf?
Mijn naam is Sedami Gracia Elvis Theodor Ophelia. Sommige mensen kennen me als kursiv_ of als Ophelia Laveaux 007 in de ballroomscene. Ik studeer fotografie met een focus op documentaire fotografie. Daarnaast ben ik een multidisciplinaire kunstenaar, dj en producer. Ik ben 26 en woon momenteel in Berlijn. 


Kun je beschrijven hoe je als kind en tiener je seksualiteit begon te begrijpen en te verkennen?

Ik was 8 jaar oud toen het voor het eerst binnenkwam. Ik herinner me dat ik daar zat en op tv een interview uit 1985 met Grace Jones keek. Ze sprak met zoveel zelfvertrouwen over dat ze zich zowel mannelijk als vrouwelijk voelde en over haar seksualiteit. Het was alsof iemand me eindelijk begreep en ik me gezien voelde. Diep van binnen had ik altijd al geweten dat ik niet cis of hetero was, maar haar zien uitspreken wie ze was, ondanks dat de interviewer haar probeerde te dwingen zichzelf in een hokje te plaatsen, was prachtig om te zien en gaf me kracht, omdat het me moed gaf om meer over mezelf te ontdekken.

Hoe hebben maatschappelijke of culturele verwachtingen rondom gender en seksualiteit jouw ontdekkingsreis beïnvloed?
Mijn familie komt uit Benin en Togo, waar de ideeën over gender en seksualiteit mijlenver afstaan van wat we hier in Europa leren. Tijdens het opgroeien had ik soms het gevoel dat ik tussen twee vuren zat, omdat beide kanten andere verwachtingen hadden over hoe ik mezelf “zou moeten” uiten. Toen ik 12 of 13 was, begon ik in opstand te gaan tegen al die projecties. Ik besefte dat er zoveel meer is dan het binaire hokje waarin we zo vaak worden gedwongen. Het ging niet alleen om het uitdagen van de normen om me heen: het ging om mijn eigen reis, mijn welzijn en het ontdekken van wie ik ben zonder de invloed van verschillende culturele verwachtingen. 
Hoe zou je jezelf als creatieveling omschrijven? 
Het grootste deel van mijn werk is geworteld in zelfreflectie en zelfontdekking, gevormd door mijn realiteit als zwart non-binair persoon dat probeert te navigeren en te overleven in een cis, wit, anti-zwart en gewelddadig systeem. Mijn gender, mijn sociale klasse, mijn seksualiteit en mijn ras zijn altijd aanwezig in mijn dagelijks leven en beïnvloeden hoe ik creëer. Eerlijk gezegd heb ik mezelf nooit gevraagd: “Hoe zie ik mezelf als creatieveling?” omdat er veel grotere vragen in mijn hoofd zitten en in het algemeen gesteld moeten worden.

Toen ik vroeg hoe je jezelf als creatieveling omschrijft, gaf je aan dat je er nog niet veel over had kunnen nadenken, omdat er grotere vragen in je hoofd zitten. Kun je meer vertellen over wat die grotere vragen zijn?

We leven midden in meerdere genocide en zien hoe de meeste kunstwereld ofwel stilzwijgend blijft omdat ze bang zijn hun kansen en geld te verliezen, of actief degenen aanvallen die zich uitspreken. Met name in Duitsland, een land dat direct medeplichtig is aan de genocide op het Palestijnse volk en hun land. Het zien van de onderdrukking, censuur en het geweld waar mensen mee worden geconfronteerd omdat ze de waarheid spreken, is zeer verontrustend. Ik wil niet deel uitmaken van een community met mensen die mijn leven niet als de moeite waard beschouwen omdat ik me niet buig voor hun witte, westerse regels.
De echte vragen die kunstenaars zichzelf moeten stellen, zijn of ze het oké vinden om medeplichtig te zijn aan het maatschappelijk acceptabeler en normaliseren van fascisme, of dat ze zich verzetten tegen die normalisering en zich uitspreken en de communities ondersteunen die nu lijden. Eén ding kan ik met zekerheid zeggen: ik creëer niet voor de witte blik en dat zal ik nooit doen.
Kun je je een moment herinneren waarop je geconfronteerd werd met grote uitdagingen om je ware zelf te uiten? 
Mijn late tienerjaren waren zwaar. Terwijl ik zoveel dingen begon te ontrafelen, begon ik ook een tijdlang een medische transitie te ondergaan, en mensen begrepen het niet. Sommigen begrepen het niet, en anderen, tja, die waren gewoon overduidelijk transfoob. Maar wat me sterk hield om door te gaan, was de zusterschap die ik vond. Er is iets heel krachtigs aan het verbinden met andere trans personen die gewoon begrijpen wat je doormaakt. Ook kunst hielp me veel tijdens die tijd, omdat ik de frustratie en woede die ik met me meedroeg gebruikte om iets kwetsbaars en moois te creëren.

Waren er specifieke kantelpunten in je reis die je in staat stelden om je seksualiteit en identiteit meer volledig te omarmen?
Weggaan van de plek waar ik ben opgegroeid was een belangrijk kantelpunt en een noodzakelijke stap voor mijn reis, omdat ik niet kon blijven op een plek waar ik niet welkom was. Het kostte me jaren om een plek te vinden waar ik mezelf echt kon uiten, waar ik niet het gevoel had dat ik me moest verbergen of inhouden. Na nu te hebben gewoond in Amsterdam, Bielefeld, Düsseldorf en Parijs, voelt Berlijn als de plek waar ik “thuis”noem. Het is de plek waar ik me op dit moment het meest op mijn gemak voel, ook al maakt de politieke situatie hier het moeilijker voor iedereen die zich niet schikt naar de Duitse Staatsräson.
Hoe gebruik je mode als middel om maatschappelijke normen rondom seksualiteit en identiteit aan de kaak te stellen en uit te dagen?
Eerlijk gezegd draag ik gewoon wat ik wil, want uiteindelijk kleed ik me voor mezelf om me goed en zelfverzekerd te voelen en plezier te hebben. Er is iets heel speels aan het combineren van verschillende items en daar iets nieuws van te maken. Het is altijd een klein avontuur. Natuurlijk verwarren mensen me soms. Ze willen alles in nette kleine hokjes plaatsen als “mannelijk” of “vrouwelijk”, en ik denk gewoon: wie geeft er een rotte molij? Mensen beperken zichzelf echt als ze zich niet kleden zoals ze zich voelen: of het nu is om iemand te imponeren, erbij te horen of de volgende “it”-persoon te zijn. En de meeste van de tijd kun je zien wanneer het een kostuum is en wanneer het zichzelf is.
Voor mij gaat het om creatieve vrijheid die verder gaat dan veel verzonnen grenzen.

Zie je lingerie of ondergoed als een middel om traditionele opvattingen over gender, intimiteit of seksualiteit uit te dagen of te herdefiniëren? Hoe heeft dit je relatie met je lichaam of met anderen beïnvloed?
Ik zie ondergoed als een belangrijk middel om dingen te herdefiniëren: gender, seksualiteit, expressie. Maar laten we eerlijk zijn, de meeste mensen zijn daar nog niet. Het is moeilijk voor hen om zich iets voor te stellen dat verder gaat dan de cis- en heteronormatieve ideeën waarmee ze zijn opgegroeid. Ik denk dat het nog 5 tot 10 jaar zal duren, een beetje zoals de hele vintage Y2K-trend voor de derde keer terugkeerde, ook al is veel van de spullen niet Y2K of vintage. 
In de tussentijd vind ik het leuk om creatief te zijn met mijn eigen ondergoed. Het grootste deel van de items die ik heb, heb ik aangepast aan mijn stijl. Ik heb The Garden of Earthly Delights op een paar geborduurd en een hoop van mijn zwarte items gebleekt, want waarom niet? Het gaat erom iets te maken dat sexy voelt en trouw is aan wie ik ben, en uiteindelijk is dat wat er het meest toe doet.


Als je terugkijkt op je reis, welk advies zou je geven aan iemand die worstelt om zijn identiteit te verzoenen met maatschappelijke normen?
Mijn advies? Stop met om te geven wat mensen zeggen of denken. Echt, wie geeft er een rotte molij? En waarom is de mening van mensen die je niet kennen zo belangrijk? Daarnaast blijf trouw aan jezelf, wees authentiek en blijf leren: lees, ontdek, groei. Maar het belangrijkste is dat je goed voor jezelf en de mensen van wie je houdt zorgt. Uiteindelijk is het jouw community, jouw gekozen familie, die je door deze al ontvouwende gewelddadige kapitalistische hel zal dragen. 

Hoe blijf je vandaag de dag evolueren in je relatie met identiteit, intimiteit en zelfexpressie?
Blijf ontleren en groeien. Het is een levenslang proces en ik heb er zin in om te zien waar het naartoe gaat. Daarnaast nieuwe vaardigheden aanleren en wat ik heb geleerd met mensen delen, want kennis achter een deur houden vind ik stom. Uiteraard zal ik niet stoppen met kunst te creëren, alsof dat een langdurige levenslange relatie is, en ik heb er zin in om daar nog meer onbekende gebieden te ontdekken.


Fotografie:
Pascal Schrattenecker
Deel dit verhaal
In gesprek met Sedami: navigeren door seksualiteit, identiteit en creatieve vrijheid
Portret bij het gesprek met Sedami: een persoon in een zwart kanten topje, liggend op een bed. FOD Full of Desire journal